WIBON: verplichtingen voor grondroerders
Boetes tot €450.000 (bestuurlijk). Houd verplichtingen scherp — op PRO ondersteunt KLICBOT met viewer, checklist, raakvlakanalyse en CROW 500-dossier.
Wat is WIBON?
WIBON staat voor Wet Informatie-uitwisseling Bovengrondse en Ondergrondse Netten. Het is de opvolger van de WION (Wet Informatie-uitwisseling Ondergrondse Netten) en regelt alle verplichtingen rond graafwerkzaamheden en de bescherming van ondergrondse infrastructuur in Nederland.
De wet is bedoeld om graafschade te voorkomen aan kabels en leidingen door duidelijke regels te stellen voor grondroerders, netbeheerders en het Kadaster.
Verplichtingen voor grondroerders
Als grondroerder (iedereen die mechanisch graaft) heeft u de volgende verplichtingen:
1. KLIC melding doen
- Minimaal 3 werkdagen voor aanvang een KLIC melding aanvragen
- De melding is maximaal 20 werkdagen geldig
- Bij verlenging van werkzaamheden: nieuwe melding vereist
2. Digitale viewer op locatie (sinds 1 april 2021)
- KLIC informatie moet digitaal beschikbaar zijn op de graaflocatie
- Een papieren versie of PDF volstaat niet meer
- U moet een goedgekeurde KLIC viewer gebruiken
- KLICBOT biedt een digitale viewer op telefoon, tablet en desktop die voldoet aan de wettelijke eis voor gebruik op de graaflocatie
3. Zorgvuldig graven
- Graaf conform de ontvangen KLIC informatie
- Houd rekening met de aangegeven ligging van kabels en leidingen
- Neem bij Eis Voorzorg meldingen contact op met de netbeheerder
- Gebruik proefsleuven bij onduidelijkheid over de exacte ligging
4. Afwijkingen melden
- Meld afwijkende situaties aan het Kadaster
- Bijvoorbeeld: kabels die niet op de aangegeven locatie liggen
- Of onbekende kabels/leidingen die u aantreft
Boetes en sancties
Overtredingen en boetes
Hoe ondersteunt KLICBOT WIBON-naleving?
KLICBOT is ontworpen om WIBON-naleving praktisch te maken (u blijft als grondroerder verantwoordelijk voor veilig werken):
Digitale Viewer
Interactieve KLIC viewer op telefoon, tablet en desktop. Voldoet aan de wettelijke eis sinds 1 april 2021.
Audit Logging
Automatische bewijslast: wie heeft wanneer welke informatie bekeken op welke locatie.
WIBON-veiligheidschecklist
Digitale checklist voor op de graaflocatie (configureerbaar). Helpt vastleggen dat u zorgvuldig werkt.
Raakvlakanalyse
Risico-inventarisatie ontwerp vs. IMKL — onderdeel van CROW 500-onderzoek op PRO.
CROW 500, opdrachtgever, export en audit
Naast de grondroerder hebben opdrachtgevers (o.a. gemeenten, ontwikkelaars) belang bij aantoonbare voorbereiding en naleving. CROW 500 vult WIBON aan met gangbare praktijk. In KLICBOT bundel je exports, nalevings- en auditrapporten en logboek rond je projecten.
Verschil WION en WIBON
De WION (2008) richtte zich alleen op ondergrondse netten. De WIBON (2018) is de opvolger en breidt de regelgeving uit naar bovengrondse netten. De belangrijkste veranderingen:
- Ook bovengrondse netten vallen onder de wet
- Strengere eisen aan digitale informatievoorziening
- Verplichte digitale viewer op de graaflocatie (sinds 2021)
- Hogere boetes bij overtredingen
Wet- en richtlijnbronnen
De informatie op deze pagina is een toelichting voor de praktijk. Voor formele tekst, handhaving en updates verwijzen we door naar de officiële bronnen:
- Rijksinspectie Digitale Infrastructuur (RDI) — toezichthouder die handhaaft op WIBON en CROW 500: rdi.nl (vóór 2023 bekend als Agentschap Telecom).
- CROW-publicatie Schade voorkomen aan kabels en leidingen (CROW 500) — richtlijn voor het zorgvuldig graafproces voor opdrachtgevers, ontwerpers, grondroerders en netbeheerders: crow.nl publicatie.
- Hulp bij CROW 500 — praktische uitleg, training en checklists: hulpbijcrow500.nl.
- Wet- en regelgeving — volledige wettekst WIBON op wetten.overheid.nl.
Deze pagina is informatief en geen juridisch advies. KLICBOT ondersteunt naleving (viewer, checklist, audit); de eindverantwoordelijkheid voor zorgvuldig graven blijft bij grondroerder en opdrachtgever.